Polisi Addasiadau Rhesymol ar gyfer Dysgu ac Asesu

1.1

Mae Prifysgol Abertawe wedi ymrwymo i ddarparu amgylchedd dysgu ac addysgu cynhwysol sy'n galluogi pob myfyriwr i gyflawni ei botensial uchaf. Yn hanfodol i amgylchedd ynhwysol mae sicrhau asesu sy'n deg ei ddyluniad mewn cwricwlwm cynhwysol. Bydd cynllunio ymlaen llaw i ymgorffori dulliau asesu amgen, fformatau amgen a threfniadau cynhwysol eraill mewn rhaglenni a addysgir, ac ar gyfer myfyrwyr ôl-raddedig, yn sicrhau bod Prifysgol Abertawe yn cyflawni ei dyletswydd ragddyfalus o dan Ddeddf Cydraddoldeb (2010). Mae'n bwysig nodi bod dyfarniad yr Uchel Lys yn erbyn Prifysgol Bryste yn 2024, a chanllawiau dilynol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol i'r sector, yn rhoi pwyslais penodol ar ddyletswyddau rhagddyfalus sefydliadau Addysg Uwch.

Mae'r polisi hwn yn nodi disgwyliadau Prifysgol Abertawe o ran addasiadau rhesymol mewn dysgu, addysgu ac asesu ar gyfer myfyrwyr ag anableddau. Mae'n berthnasol i bob myfyriwr a addysgir a myfyrwyr sy'n gwneud ymchwil a'i fwriad yw ei ddefnyddio gan staff academaidd, staff gwasanaethau proffesiynol sy'n ymdrin â myfyrwyr, yn ogystal â myfyrwyr.

Mae gan y Brifysgol hefyd ystod eang o ddarpariaeth ar gyfer myfyrwyr ag anableddau, gan gynnwys gwasanaethau cymorth arbenigol ym Mywyd Myfyrwyr, cymorth academaidd a bugeiliol trwy Diwtoriaid Personol, a chymorth cyffredinol ar gyfer eu hastudiaethau gan staff academaidd sy'n darparu rhaglenni a addysgir mewn Cyfadrannau. Ceir cymorth i fyfyrwyr ôl-raddedig sy'n ymwneud yn benodol â'u hastudiaethau MPhil a PhD trwy oruchwyliaeth a'r Swyddfa ôl-raddedig.

1.2

Cefnogir y polisi gan y gweithdrefnau yn y ddogfen hon a nifer o Godau Ymarfer cysylltiedig.a gweithdrefnau gweithredol sydd naill ai wedi'u hatodi i'r polisi hwn, neu wedi cyfeirio atynt ganddo, gan gynnwys:

• Rheoliadau academaidd Asesiad a Chynnydd Myfyrwyr
• Côd Ymarfer ar gyfer Dysgu, Addysgu ac Asesu
• Polisi Asesu, Marcio ac Adborth
• Hyfforddiant Marshall 
• Cwrs Canvas: Addasiadau Rhesymol i Fyfyrwyr 
•  Arholiadau Llafar: Canllawiau i Fyfyrwyr Ymchwil Ôl-raddedig 

1.3

       Mae ymrwymiad y Brifysgol i addysgu cynhwysol a hygyrch wedi'i                               amlinellu yn y Strategaeth Dysgu ac Addysgu (2019 – 2024) sy'n cyd-fynd yn               uniongyrchol ag Amcan 1: 
       “Bydd myfyrwyr yn elwa o ddysgu hyblyg a chynhwysol, wedi'i bersonoli â                    chymorth cymunedau dysgu.”Mae'r polisi hwn yn rhan uniongyrchol o gylch              gwaith a rhesymeg Amcan 1 y strategaeth hon: “Bydd myfyrwyr yn elwa o                    ddysgu personol, hyblyg a chynhwysol gyda chymorth cymunedau dysgu.”

2.1

Mae'r polisi hwn yn nodi sut mae'r Brifysgol yn cyflawni ei rhwymedigaethau o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010. Mae'r polisi hwn yn nodi ymagwedd y Brifysgol at gefnogi myfyrwyr anabl ac yn ffurfioli'r meysydd cyfrifoldeb. Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn gofyn i staff fod yn rhagddyfalus a chymryd camau cadarnhaol, sy'n cael eu hadnabod fel Addasiad(au) Rhesymol, er mwyn sicrhau bod myfyrwyr anabl yn gallu cyfranogi'n llawn yn eu haddysg.  Addasiadau Rhesymol yw camau gweithredu a gymerir i ddileu rhwystrau a wynebir gan fyfyrwyr ag anabledd fel y gallant gyfranogi mewn addysg ar yr un sail â myfyrwyr nad oes anabledd ganddynt. Mae rhwymedigaethau’r ddyletswydd ragddyfalus a nodwyd yn Ndeddf Cydraddoldeb (2010) wedi'u cryfhau ymhellach gan ddyfarniad Bryste. Sylwer bod y polisi hwn yn cyfeirio at addasiadau rhesymol i asesu a dysgu yn unig.

2.2

Diben y polisi hwn yw sicrhau nad yw myfyrwyr ag anableddau yn cael eu rhoi dan anfantais sylweddol wrth ddarparu cwricwlwm ar gyfer dysgu ac asesu, gan gynnwys darpariaeth ymchwil ôl-raddedig, o'u cymharu â myfyrwyr nad oes ganddynt anabledd. Mae'n ofynnol i'r Brifysgol gymryd camau rhesymol i osgoi'r anfantais, fel cael gwared ar rwystrau i ddysgu ac asesu gwrthrychol. Diffinnir anfantais sylweddol gan Ddeddf Cydraddoldeb (2010) fel un sy'n fwy na "minor” neu “trivial".

Mae'r polisi hwn:

• Yn amlinellu'r gofyniad cyfreithiol ar gyfer addasiadau rhesymol mewn dysgu ac asesu ym Mhrifysgol Abertawe.
• Yn manylu ar y prosesau a'r gweithdrefnau ffurfiol sy'n gysylltiedig â gwneud addasiadau rhesymol ym Mhrifysgol Abertawe.
• Yn egluro rolau a chyfrifoldebau'r rhai hynny sy'n ymwneud â gwneud addasiadau rhesymol ym Mhrifysgol Abertawe.

3.1

Mae'r polisi hwn yn mynd i'r afael â phob agwedd ar gymorth i ymgeiswyr a myfyrwyr ag anableddau ym Mhrifysgol Abertawe. Mae'n berthnasol i bob myfyriwr ar bob lefel astudio (gan gynnwys Ymchwil Ôl-raddedig) ym mhob dull astudio ym Mhrifysgol Abertawe ym mhob lleoliad astudio sy'n arwain at gredydau neu ddyfarniadau Prifysgol, gan gynnwys myfyrwyr sy'n astudio o dan drefniadau partneriaeth.

3.2

      Mae'r polisi hefyd yn berthnasol i fyfyrwyr sy'n dod yn anabl neu'n cael diagnosis        yn ystod eu hastudiaethau. Ni chaiff addasiadau eu cymhwyso'n ôl-weithredol fel        arfer.

3.3

      Gall myfyrwyr ofyn am addasiadau rhesymol heb ddiagnosis ffurfiol. Unwaith y            bydd myfyriwr yn datgelu anabledd (yn ffurfiol neu'n anffurfiol), rhaid i'r                      Brifysgol ystyried addasiadau rhesymol yn seiliedig ar yr wybodaeth sydd ar gael.

3.4

       Os yw’n ymddangos bod trafferthion gan fyfyriwr, dylai staff ystyried a allai fod           anabledd gan y myfyriwr. Gall dangosyddion gynnwys presenoldeb gwael,                   peidio â chyflwyno gwaith, neu ymddieithriad sy'n gysylltiedig â mathau                     penodol o asesu neu weithgaredd.

3.5

       Nid yw cyflyrau tymor byr (h.y. cyflwr sy'n annhebygol o bara am fwy na 12 mis)         nad ydynt yn gyfystyr ag anabledd wedi'u cynnwys yn y polisi hwn. Dylai                     myfyrwyr ddefnyddio'r Polisi Amgylchiadau Esgusodol neu'r broses                             Amgylchiadau Esgusodol ar gyfer Arholiadau yn ôl yr angen.

4.1 Anabledd

O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010: ‘A person has a disability if they have a physical or mental impairment that has a substantial and long-term adverse effect on their ability to carry out normal day-to-day activities.’

4.2 Myfyriwr anabl

Myfyriwr anabl yw myfyriwr sydd ag anabledd fel y'i diffinnir gan Ddeddf Cydraddoldeb 2010. Gall hyn gynnwys cyflyrau iechyd meddwl, anawsterau dysgu penodol (fel dyslecsia neu ddyspracsia), cyflyrau iechyd hirdymor, amhariad ar symudedd, amhariad ar synhwyrau, cyflyrau niwroddatblygiadol (fel cyflyrau sbectrwm awtistiaeth ADHD), neu amhariadau corfforol eraill.

4.3 Addasiadau Rhesymol

Newidiadau sy'n dileu rhwystrau i fyfyrwyr anabl, gan gynnwys addasiadau i addysgu, dysgu, asesu, ac amgylcheddau diriaethol neu ddigidol. Mae enghreifftiau’n cynnwys deunyddiau hygyrch, amser ychwanegol mewn arholiadau, technoleg gynorthwyol, addasiadau i ddulliau asesu, llety hygyrch a lleoedd parcio â bathodyn glas.

4.4 Ymagweddau cynhwysol

Mae ymagweddau cynhwysol yn ystyried anghenion myfyrwyr anabl ac yn cynnwys dylunio amgylcheddau a gweithgareddau dysgu sy'n hygyrch i bob myfyriwr. Gall enghreifftiau gynnwys recordio darlithoedd, deunyddiau cwrs sy'n gydnaws â darllenwyr sgrîn, a dylunio cynhwysol ar gyfer platfformau dysgu hygyrch, ond maent hefyd yn cynnwys dylunio gweithgareddau dysgu ac asesiadau mewn modd cynhwysol. Mae'r mesurau hyn yn dileu rhwystrau i fyfyrwyr anabl wrth fod o fudd i'r gymuned myfyrwyr ehangach.

5.1  Prifysgol

Bydd y Brifysgol yn:

• Cynnal  Gwasanaeth Lles ac Anabledd canolog
• Bodloni rhwymedigaethau cyfreithiol o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 i ragweld a gwneud addasiadau rhesymol
• Cynnal safonau academaidd, gan gynnwys y rhai hynny a bennir gan Gyrff Rheoleiddio Proffesiynol a Statudol megis safonau hyfedredd a/neu gymhwysedd
• Darparu hyfforddiant gorfodol i staff fel bod pawb yn ymwybodol o'u dyletswydd o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010
• Darparu adnoddau i gefnogi staff i gael sgyrsiau tosturiol gyda myfyrwyr a gallu adnabod lle gallai anawsterau parhaus fod yn arwydd o anabledd a allai effeithio ar astudiaethau
• Sicrhau cyfrinachedd a rhannu gwybodaeth yn briodol
• Cynnal systemau hygyrch ar gyfer cofnodi, monitro ac adrodd ar anableddau ac addasiadau rhesymol
• Gweithio gyda phartneriaethau cydweithredol i sicrhau y darperir addasiadau rhesymol ar y safon briodol i fyfyrwyr sy'n astudio ar gyfer dyfarniadau Prifysgol Abertawe.

5.2  Cyfadrannau

Bydd timau arweinyddiaeth Cyfadrannau yn sicrhau:

• Bod Tiwtoriaid Cyswllt Cynhwysiant Academaidd ar waith ym mhob Ysgol, i weithredu fel pwynt cyswllt cyntaf amlwg i fyfyrwyr a staff sy'n ceisio cyngor neu gymorth ynghylch addasiadau rhesymol
• Bod yr holl staff yn ymwybodol o'r polisi hwn, a’u bod yn cael gwybodaeth glir, trwy gyfathrebu rheolaidd am y gofyniad i gwblhau hyfforddiant gorfodol a gweithgareddau DPP perthnasol.
• Bod yr holl staff yn ymwybodol o'r gofyniad i roi gwybod am unrhyw ddatgeliad gan fyfyriwr o anabledd a'r angen am addasiadau rhesymol (e.e. yn ystod cyfarfod gyda Thiwtor Personol) drwy gwblhau'r pro fforma Statws Anabledd Myfyriwr ac Addasiadau Rhesymol

5.3 Cyfrifoldebau Manwl

Bydd yr Uwch-dîm Arweinyddiaeth  yn sicrhau goruchwyliaeth strategol a dyrannu adnoddau, gan sicrhau cydymffurfiaeth â Deddf Cydraddoldeb 2010

Bydd y Gwasanaeth Lles ac Anabledd yn rheoli prosesau datgelu ac yn argymell addasiadau rhesymol ar gyfer dysgu, addysgu, ac asesu. Bydd yn hwyluso'r Gymuned Ymarfer Addysg Gynhwysol ac yn lledaenu hyfforddiant, adnoddau ac enghreifftiau o arfer gorau

Bydd Iechyd a Diogelwch yn sicrhau bod Cynlluniau Personol ar gyfer Gadael Mewn Argyfwng  ar waith ar gyfer unrhyw fyfyriwr anabl y nodir bod angen un arno.

Mae’r Cyfarwyddwr Ystadau yn gyfrifol am sicrhau bod campws y Brifysgol, gan gynnwys holl adeiladau'r Brifysgol, yn hygyrch yn gorfforol a bod offer hygyrchedd a dodrefn ergonomig yn cael eu rheoli'n effeithiol. Mae hefyd yn gyfrifol am sicrhau bod gwasanaethau’r campws, fel parcio ac arlwyo, yn hygyrch. 

Mae'r Swyddfa Arholiadau yn gyfrifol am gydlynu a rheoli addasiadau rhesymol i arholiadau wyneb yn wyneb yn y Gyfadran Meddygaeth, Iechyd a Gwyddor Bywyd  sy'n cael eu cydlynu yn y Gyfadran)

Bydd Tiwtoriaid Cyswllt Cynhwysiant Academaidd Ysgolion yn:

• Cysylltu â'r Gwasanaeth Lles ac Anabledd a chydweithwyr Gwasanaethau Proffesiynol eraill i gefnogi myfyrwyr ag anghenion cymhleth
• Ymgysylltu yn weithredol â’r Gymuned Ymarfer Addysg Gynhwysol ynghylch hyfforddiant a gwybodaeth parhaus am fentrau cenedlaethol a mentrau’r Brifysgol
• Arwain wrth ledaenu hyfforddiant ac arfer gorau yn eu Hysgolion

Mae Penaethiaid Unedau Academaidd yn gyfrifol am sicrhau bod ymagweddau rhagddyfalus ar waith bob blwyddyn ym mhob rhaglen yn eu cylch gwaith, a bod ymagweddau cynhwysol ac addasiadau rhesymol yn cael eu cymhwyso i bob asesiad, gan gynnwys profion yn y dosbarth.

Rhaid i Gyfarwyddwyr Rhaglenni ddylunio cwricwla cynhwysol a nodi safonau cymhwysedd na ellir eu haddasu. Maent yn gyfrifol am sicrhau bod deunyddiau ac arferion dysgu ac addysgu yn eu rhaglenni yn hygyrch ac yn diwallu anghenion myfyrwyr anabl a nodwyd. Byddant yn ymateb i ymholiadau ynghylch addasiadau rhesymol, gan gyfeirio at y Tiwtor Cyswllt Cynhwysiant Academaidd pan fo angen.

Bydd Cydlynwyr Modiwlau yn gwirio pa fyfyrwyr ar eu modiwlau y mae angen addasiadau rhesymol arnynt ac yn sicrhau bod yr holl staff sy'n addysgu ar y modiwl hwnnw yn ymwybodol o ofynion y myfyrwyr hyn ac yn eu bodloni’n rhagweithiol. Mae'r wybodaeth hon ar gael drwy adroddiadau yn y Porth Dysgwyr. Rhaid i gydlynwyr modiwlau hefyd roi gwybod am unrhyw addasiadau rhesymol a wnânt i asesiadau ar eu modiwlau drwy gwblhau'r pro fforma Addasiadau Rhesymol i Asesiadau

Bydd Goruchwylwyr Ymchwil Ôl-raddedig, Arweinwyr Ymchwil Ôl-raddedig yn y Cyfadrannau/Ysgolion, a'r Swyddfa Ymchwil Ôl-raddedig yn gyfrifol am benderfynu ar unrhyw addasiadau rhesymol ac am eu rhoi ar waith, gan gynnwys y rhai i arholiadau llafar

5.4        Cyfrifoldebau Myfyrwyr

Dylai myfyrwyr:

• Ddatgelu anableddau neu gyflyrau meddygol cyn gynted ag y gallant
• Cofrestru gyda'r Gwasanaeth Lles ac Anabledd i sicrhau bod cymorth perthnasol ar gael cyn gynted â phosibl yn y flwyddyn academaidd
• Rhoi manylion cyswllt cyfredol i'r Brifysgol, mynd i apwyntiadau, cyrraedd ar amser, a rhoi gwybod i'r gwasanaethau os na allant fod yn bersennol
• Rhannu â’r Brifysgol unrhyw wybodaeth sydd ar gael sy'n ymwneud â'u hanabledd/cyflwr meddygol. Gallai hyn gynnwys tystiolaeth feddygol ffurfiol (fel asesiad seicolegydd addysgol, neu asesiad o angen), ond gallai hefyd gynnwys tystiolaeth fwy anffurfiol, fel anawsterau a welwyd neu a brofwyd a allai ffurfio gwybodaeth adeiladol am anabledd.
• Dylai myfyrwyr hysbysu'r Brifysgol am newidiadau i'w hamgylchiadau neu eu hanghenion cymorth fel y gellir adolygu a diweddaru eu trefniadau cymorth lle bo angen.
• Cymryd cyfrifoldeb am eu hastudiaethau unwaith y bydd cymorth addas wedi'i roi ar waith
• Dylai myfyrwyr ymchwil ôl-raddedig  ofyn am addasiadau i'r arholiad llafar fis ymlaen llaw

6.1 Datgelu Anabledd

Gall myfyrwyr ddatgelu anabledd ar unrhyw adeg yn ystod eu rhaglen astudio. Gellir gwneud datgeliadau

• yn uniongyrchol i'r Gwasanaeth Lles ac Anabledd , naill ai fel darpar fyfyriwr neu fyfyriwr presennol, gan ddefnyddio'r Ffurflen Cymorth i Fyfyrwyr
• drwy ddweud wrth aelod o staff mewn man arall yn y Brifysgol (er enghraifft, tiwtor personol, darlithydd, goruchwyliwr ymchwil ôl-raddedig, staff Hwb).
• drwy rannu gwybodaeth trwy brosesau academaidd ac anacademaidd eraill (er enghraifft, trwy ddatgelu anghenion sy'n gysylltiedig â llety myfyrwyr neu fel rhan o gais am amgylchiadau esgusodol.

Anogir tystiolaeth ategol ond nid yw'n ofynnol cyn cynnig cymorth cychwynnol.

Mae gan y Brifysgol ddyletswydd i roi addasiadau rhesymol ar waith ni waeth sut y datgelir anabledd. Pan fo modd, dylai myfyrwyr ymgysylltu â'r Gwasanaethau Lles ac Anabledd er mwyn sicrhau y gall y Brifysgol wneud asesiad llawn o'u hanghenion a sicrhau bod addasiadau priodol yn cael eu hargymell. Fodd bynnag, mae dyletswydd y Brifysgol i wneud addasiadau rhesymol yn berthnasol ym mhob achos pan fo gwybodaeth am anabledd myfyriwr ac nid yw'n ddibynnol ar asesiad llawn gan y Gwasanaethau Lles ac Anabledd. 

Pan ddatgelir gwybodaeth i aelod o staff, ystyrir bod yr aelod staff wedi cael yr wybodaeth ar ran y Brifysgol ac mae ganddo ddyletswydd gofal i roi gwybod i'r Gwasanaeth Lles ac Anabledd cyn gynted â phosibl bod y myfyriwr wedi rhannu angen cymorth neu anabledd drwy lenwi'r ffurflen Statws Anabledd Myfyriwr ac Addasiadau Rhesymol.

Dylai'r goruchwyliwr a’r Swyddfa Ymchwil Ôl-raddedig ymdrin ag addasiadau ar gyfer arholiadau llafar .

Lle mae angen addasiadau gwahanol, neu fwy cymhleth, ar fyfyriwr, dylai staff geisio cyngor gan y .

6.3 Cofnodi Gwybodaeth

Bydd datgeliadau’n cael eu cofnodi yn unol â deddfwriaeth diogelu data. Bydd gwybodaeth berthnasol yn cael ei rhannu ar sail yr angen i wybod er mwyn gwneud addasiadau rhesymol.

6.4 Prosesau amgen

Pan fo myfyriwr yn cael trafferth neu'n methu ymgysylltu, gellir ystyried a oes gan fyfyriwr anabledd neu a oes angen addasiadau rhesymol fel rhan o broses gymorth amgen (er enghraifft, o dan y Weithdrefn Cymorth i Astudio - Prifysgol Abertawe). 

7.1 Meini prawf gwneud penderfyniadau

Penderfynir ar bob Addasiad Rhesymol fesul achos, yn seiliedig ar wybodaeth/dystiolaeth ac fe'u bernir yn erbyn normau’r Deyrnas Unedig gan ystyried: 

• A yw myfyriwr dan anfantais oherwydd dulliau addysgu ac asesu presennol; 

• Pa mor effeithiol fydd yr addasiadau arfaethedig wrth oresgyn yr anfantais honno; 

• A yw'r addasiadau arfaethedig yn ymarferol; 

• A oes unrhyw resymau addysgeg cyfiawnadwy pam nad yw'r addasiadau'n rhesymol; 

• Y costau ariannol a chostau eraill sy'n gysylltiedig â gwneud yr addasiad ac argaeledd grantiau, benthyciadau a chymorth arall i fyfyrwyr anabl; 

• Gofynion iechyd a diogelwch (nid yw'r Ddeddf yn trechu gofynion iechyd a diogelwch); 

• A oes unrhyw addasiadau amgen a fyddai’n cael yr un effaith â'r addasiad y gofynnwyd amdano. 

7.2 Pro Fforma

Bydd y Gwasanaeth Lles ac Anabledd yn datblygu Pro Fforma Addasiadau Rhesymol myfyriwr ar y cyd â'r myfyriwr a, lle bo angen, â Thiwtor Cyswllt Cynhwysiant Academaidd yr Ysgol. Bydd y Pro Fforma Addasiadau Rhesymol yn argymell y cymorth i’w roi ar waith, gan gynnwys addasiadau rhesymol i asesiadau lle bo'n briodol.

7.3 Addasiadau mewn arholiad

I gael addasiadau mewn arholiad, rhaid i fyfyriwr gael ei asesu gan y Gwasanaeth Lles ac Anabledd a rhaid bod Pro Fforma Addasiadau Rhesymol ar waith. Mae'r addasiadau a argymhellir yn y Pro Fforma Addasiadau Rhesymol yn cael eu cymhwyso'n awtomatig i arholiadau wyneb yn wyneb y mae myfyriwr yn eu sefyll yn ystod ei gyfnod ym Mhrifysgol Abertawe, oni bai bod y myfyriwr yn hysbysu'r Brifysgol fel arall. Mae rhagor o fanylion ar gael drwy HWB.

Lle byddai hyd yr arholiad ynghyd ag addasiadau yn fwy na 4 awr 22 munud, dylid ystyried asesiadau eraill.

7.4 Enghreifftiau o addasiadau rhesymol

Dysgu ac amgylchedd

• Lleoliadau hygyrch
• Mynediad at gyfrifiaduron personol, technoleg gynorthwyol, darllenwyr neu ysgrifenyddion
• Hyblygrwydd ar gyfer apwyntiadau meddygol neu gyfnodau o salwch sy'n gysylltiedig â chyflwr myfyriwr, y gall y ddau ohonynt effeithio ar bresenoldeb (mae monitro cyfranogiad yn parhau ar waith (cf. )Monitro Cyfranogiad - Prifysgol Abertawe).

Deunyddiau

• Mynediad ymlaen llaw at nodiadau darlith a sleidiau
• Fformatau amgen (e.e., print bras, papur lliw, Braille)
• Cymorth gan Ganolfan Drawsgrifio'r Brifysgol

Asesu

• Amser ychwanegol
• Darparu ystafell fach neu ystafell ar wahân
• Fformatau cyflwyno amgen ar gyfer asesiadau gwaith cwrs
• Asesiadau amgen lle bo'n briodol
• Disgwyliadau wedi'u haddasu ar gyfer sillafu/gramadeg lle bo'n briodol
• Dewisiadau eraill yn lle gwaith grŵp neu gyflwyniadau
•  

Mae rhestr o addasiadau cyffredin ar gael yn Atodiad A.

7.5 Hyd

Fel arfer, mae addasiadau'n berthnasol am hyd y rhaglen gyfan oni bai bod amgylchiadau'n newid.

7.6 Lleoliadau a Dysgu Oddi Ar y Campws

Efallai y bydd angen addasiadau rhesymol ar fyfyrwyr sy'n ymgymryd â lleoliadau, interniaethau, profiadau clinigol, neu  o ddysgu oddi ar y campws er mwyn sicrhau mynediad a chyfranogiad teg. Bydd y Brifysgol, lle bo'n briodol, yn gweithio mewn cydweithrediad â darparwyr lleoliadau, cyrff proffesiynol, gwasanaethau iechyd galwedigaethol, a phersonél iechyd a diogelwch perthnasol i nodi a gweithredu addasiadau o'r fath.

Disgwylir i fyfyrwyr ddatgelu unrhyw anghenion perthnasol ac ymgysylltu â'r Gwasanaeth Lles ac Anabledd, yn ogystal â'u goruchwyliwr academaidd neu leoliad, cyn gynted â phosibl. Mae cysylltu’n gynnar yn hanfodol er mwyn  ystyried a gweithredu addasiadau priodol yn amserol. Ar gyfer rhai rhaglenni, gall y broses hon gynnwys atgyfeirio at wasanaethau iechyd galwedigaethol.

Darperir lleoliadau a chyfleoedd dysgu oddi ar y campws mewn partneriaeth â sefydliadau allanol. O ganlyniad, mae’n bosibl y bydd y gallu i roi addasiadau rhesymol ar waith yn gyfyngedig oherwydd ffactorau allanol, fel argaeledd darparwyr, lleoliadau addas neu ystyriaethau daearyddol, gan gynnwys pellter teithio.

Gellir adolygu Pro Fformas Addasiadau Rhesymol yng ngoleuni gwybodaeth newydd fel:  

• Newid diagnosis neu symptomau, neu ddiagnosis ychwanegol
• Gwaith cwrs neu fathau o asesiadau annisgwyl sy'n gofyn am addasiadau ychwanegol neu wahanol
• Pan fydd myfyrwyr yn ymgymryd neu gyfleoedd blwyddyn dramor

Nid yw'r rhestr hon yn gynhwysfawr.

Rhaid i Adrannau a Chyfadrannau sicrhau bod addasiadau rhesymol yn cael eu gweithredu'n amserol. Mae cydlynwyr modiwlau yn gyfrifol am weithredu addasiadau rhesymol safonol (a gofnodwyd ar bro fforma eu modiwl); yn achos anghenion mwy cymhleth, dylai Tiwtor Cyswllt Cynhwysiant Academaidd yr Ysgol hwyluso cydweithio rhwng y Gwasanaeth Lles ac Anabledd, staff academaidd, a'r myfyriwr i benderfynu ar addasiad rhesymol priodol. Os bernir bod addasiad yn afresymol (er enghraifft, os yw'n effeithio ar gyflawni safon cymhwysedd), rhaid cofnodi cyfiawnhad a'i . Dylid uwchgyfeirio anghytundebau at sylw’r Deon Cysylltiol ar gyfer Addysg (neu ei enwebai) a fydd yn ystyried yr holl wybodaeth ac yn penderfynu ar ganlyniad.

Os nad yw myfyriwr yn fodlon bod yr addasiadau a argymhellir yn ddigonol i fynd i'r afael â'i anghenion penodol, dylai gysylltu â'r Gwasanaeth Lles ac Anabledd i ofyn am adolygiad pellach.Os yw’n anfodlon â sut mae'r addasiadau'n cael eu rhoi ar waith, dylai gysylltu â Thiwtor Cyswllt Cynhwysiant Academaidd ei Ysgol.

Lle nad yw addasiadau'n ddigonol neu heb fod ar waith eto, gall myfyrwyr ddefnyddio proses Amgylchiadau Esgusodol y Brifysgol i liniaru effeithiau andwyol eu hanabledd.

O dan Ddeddf Cydraddoldeb (2010), nid oes dyletswydd ar y Brifysgol i wneud addasiadau rhesymol mewn perthynas â safonau cymhwysedd. Safonau cymhwysedd yw meysydd hyfedredd academaidd, meddygol neu glinigol, neu safonau eraill sy'n ofynnol ar gyfer y rhaglen ac a bennir gan Gyrff Statudol a Rheoleiddiol Proffesiynol allanol. 

Gwnaeth Dyfarniad yr Uchel Lys yn achos Bryste wahaniaeth clir rhwng safon cymhwysedd fel y'i gosodir gan Gorff Statudol a Rheoleiddiol Proffesiynol a'r dull a ddefnyddir i asesu cyflawniad cymhwysedd a bennir gan y sefydliad addysg uwch. Mae canllawiau dilynol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol (EHRC) yn tynnu sylw at y ffaith “Yn anaml, os o gwbl, y bydd dull asesu penodol gyfystyr â safon cymhwysedd ynddo’i hun.” 

Ni ddylid gwrthod cais myfyriwr am addasiadau rhesymol ar sail safonau cymhwysedd heb ystyried a oes dull asesu arall. Mae canllawiau Advance HE i'w gweld yma. 

Y cwestiynau allweddol ar gyfer penderfynu a yw rhan o asesiad yn safon cymhwysedd yw: 

1. a) Pa sgìl, cymhwysedd, lefel o wybodaeth neu allu sy'n cael ei fesur? 
2. b) Pa safonau sy'n cael eu cymhwyso i benderfynu a yw myfyriwr wedi cyrraedd y lefel ofynnol o'r cymhwysedd neu'r gallu hwnnw? 
3. c) Pa rannau o'r asesiad yw'r dull a ddefnyddir i brofi gallu'r myfyriwr i fodloni'r safonau yn (b). 

Rhaid cytuno ar benderfyniad i wrthod cais am addasiadau rhesymol ar sail safonau cymhwysedd ar lefel y Gyfadran a rhaid cofnodi hynny yma. 

Rhaid hysbysu myfyrwyr yn glir mewn deunyddiau rhaglen perthnasol lle na ellir addasu dulliau asesu, fel y gallant wneud penderfyniadau gwybodus am eu dewisiadau rhaglen

Gall myfyrwyr sy'n parhau i fod yn anfodlon â'u haddasiadau rhesymol ar ôl cymryd y camau a amlinellir o dan 9 a/neu 10 ddilyn Gweithdrefn Gwyno'r Brifysgol.

Nid rhestr gynhwysfawr nac awtomatig yw hon, ond addasiadau argymelledig wedi'u grwpio yn ôl maes anabledd i'w hystyried gyda myfyriwr yn seiliedig ar ei anghenion unigol. Os oes angen addasiadau ar fyfyriwr sydd y tu hwnt i gwmpas y rhestr hon, dylid ei gyfeirio at y Gwasanaeth Lles ac Anabledd.

Mae Deddf Cydraddoldeb (2010) yn datgan:

Addasiadau rhesymol: rhaid i ddarparwyr gwasanaethau a phobl sy'n cyflawni swyddogaethau cyhoeddus ragddyfalu anghenion pobl anabl a gwneud addasiadau rhesymol priodol (Deddf Cydraddoldeb 2010 - Nodiadau Esboniadol (legislation.gov.uk) gan gynnwys darpariaethau i leihau effaith rhwystrau a brofir yn gyffredin gan fyfyrwyr anabl). Mae hyn yn cynnwys polisïau ac arferion sefydledig fel clustnodi amser ychwanegol mewn arholiadau ac addasiadau ffisegol fel cynnig llety hygyrch a lleoedd parcio bathodyn glas.

Oes, mae'r Polisi llawn i'w weld yma - Polisi Addasiadau Rhesymol ar gyfer Dysgu ac Asesu - Prifysgol Abertawe.

Diweddarwyd y Polisi yn 2025 yng ngoleuni canllawiau EHRC yn dilyn Achos Abrahart.

Bu farw Natasha Abrahart, myfyrwraig Ffiseg ym Mhrifysgol Bryste, yn drasig trwy hunanladdiad ym mis Ebrill 2018 ar y diwrnod yr oedd hi i fod i roi cyflwyniad llafar. Roedd ganddi hanes o orbryder cymdeithasol a heriau iechyd meddwl eraill, ac roedd o dan ofal tîm argyfwng. Roedd staff y Brifysgol yn ymwybodol o'i hanawsterau gydag asesiadau llafar ond ni wnaethant addasiadau na thrafod dewisiadau amgen gyda hi.

Dadleuodd y Brifysgol fod asesiadau llafar yn safon cymhwysedd, wedi'u heithrio rhag addasiad o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010. Fodd bynnag, dyfarnodd yr Uchel Lys yn ddiweddarach er y caiff cyrff proffesiynol bennu safonau cymhwysedd, nid yw'r dull asesu fel arfer yn safon cymhwysedd a gellir ei addasu.

Mae'r achos hwn yn tynnu sylw at bwysigrwydd:

• Cydnabod pan fydd myfyrwyr yn wynebu anawsterau, hyd yn oed heb ddiagnosis ffurfiol.
• Gwneud addasiadau rhesymol yn rhagweithiol.
• Deall y gellir addasu dulliau asesu yn aml heb danseilio safonau academaidd.

Mae'r nodyn cyngor llawn i'w weld yma:

Nodyn cyngor i'r sector addysg uwch o achos cyfreithiol Prifysgol Bryste vs Abrahart | EHRC

Yn dilyn achos Natasha Abrahart a chanllawiau diwygiedig EHRC, disgwylir i brifysgolion fod yn fwy rhagweithiol a chynhwysol wrth gefnogi myfyrwyr anabl. Mae'r newidiadau allweddol yn cynnwys:

• Cynllunio rhagweithiol: Rhaid i brifysgolion ragweld yr angen am addasiadau, gan ymgorffori dulliau addysgu ac asesu cynhwysol o'r cychwyn cyntaf.
• Hyfforddiant Staff: Rhaid i'r holl staff - academaidd, gweinyddol, cymorth a llety - gael eu hyfforddi ar eu dyletswyddau cyfreithiol o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, gan gynnwys sut i weithredu mewn sefyllfaoedd o argyfwng cyn asesiadau ffurfiol.
• Nid oes angen diagnosis: Gellir gwneud, a dylid gwneud, addasiadau hyd yn oed heb ddiagnosis ffurfiol neu gofrestriad gyda’r Gwasanaeth Anabledd.
• Asesu Cynhwysol: Rhaid adolygu dulliau asesu i sicrhau eu bod yn deg ac yn addasadwy. Rhaid diffinio safonau cymhwysedd yn glir ac ni chaniateir eu defnyddio i rwystro addasiadau rhesymol.
• Adnabod yn Gynnar: Disgwylir i staff adnabod myfyrwyr a allai fod yn cael trafferth a chynnig cefnogaeth, hyd yn oed os nad yw'r myfyriwr wedi datgelu anabledd.
• Gweithdrefnau Uwchgyfeirio: Rhaid i brosesau clir fod ar waith i uwchgyfeirio achosion lle nad yw addasiadau yn cael eu gwneud ac mae asesiadau ar fin digwydd.
• Canllawiau Hygyrch: Dylai staff gael mynediad at restr o addasiadau rhesymol cyffredin a pholisïau clir sy'n adlewyrchu'r ddyletswydd i weithredu yn seiliedig ar angen.

Gall methu â bodloni'r disgwyliadau hyn gael ei ystyried yn wahaniaethu o dan y Ddeddf Cydraddoldeb.

Gall staff academaidd sy'n ymwneud â chyflawni gweithgareddau addysgu ac asesu roi addasiadau rhesymol ar waith, cyn i fyfyrwyr gofrestru gyda Lles ac Anabledd, drwy ddilyn y camau hyn:

1. Siarad â'r myfyriwr (os oes modd) i ddeall ei anghenion.
2. Ystyried a gweithredu addasiadau rhesymol sy'n helpu i leihau unrhyw anfantais.
3. Gweithredu’n brydlon i roi addasiadau ar waith.
4. Rhoi gwybod am eich camau gweithredu i Hwb gan ddefnyddio'r ffurflen briodol.

O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, ystyrir bod gan berson anabledd os oes ganddo gyflwr corfforol neu feddyliol sy'n effeithio'n sylweddol ar ei allu i gyflawni gweithgareddau bob dydd, a bod yr effaith hon yn hirdymor.

Gall hyn gynnwys, ymhlith eraill:

• Cyflyrau iechyd meddwl (e.e. gorbryder, iselder)
• Anawsterau dysgu penodol (e.e. dyslecsia)
• Cyflyrau iechyd hirdymor (e.e. diabetes, epilepsi)
• Amhariadau symudedd neu synhwyraidd
• Cyflyrau'r Sbectrwm Awtistiaeth

Nid oes angen diagnosis ffurfiol arnoch i adnabod y gallai fod angen cymorth ar fyfyriwr. Os ydych chi'n sylwi ar arwyddion o anhawster, mae'n bwysig gweithredu ac ystyried addasiadau rhesymol.

Nid yw salwch acíwt neu anafiadau, fel gwella ar ôl llawdriniaeth neu gyfnod byr o straen, fel profedigaeth, yn anableddau. Gall cydweithwyr ystyried pa gymorth sydd ei angen ar fyfyrwyr gydag addasiadau dros dro yn yr achosion hyn. Gellir rhoi addasiadau dros dro ar waith drwy Hwb. Pan fydd angen estyniadau, neu pan fydd gwaith yn cael ei golli, byddai'r achosion hyn bob amser yn cael eu trin o dan broses Amgylchiadau Esgusodol y Brifysgol.

Mae dyletswydd rhagddyfalus yn golygu bod yn rhaid i brifysgolion gynllunio ymlaen llaw i wneud addasiadau rhesymol i fyfyrwyr anabl - cyn gwybod am anghenion myfyriwr penodol.

Mae hyn yn cynnwys:

• Cynllunio addysgu, dysgu ac asesu cynhwysol o'r dechrau.
• Ymgorffori fformatau a dulliau asesu amgen mewn rhaglenni.
• Sicrhau bod staff yn barod i gefnogi myfyrwyr a allai fod angen addasiadau, hyd yn oed os nad ydynt wedi datgelu anabledd.

Gall methu â chynllunio ar gyfer hyn gael ei ystyried yn wahaniaethu os yw myfyriwr dan anfantais o ganlyniad.

Gall myfyrwyr ddatgelu anabledd a gofyn am gymorth mewn sawl ffordd:

• Yn uniongyrchol i Les ac Anabledd, naill ai cyn neu ar ôl cofrestru.
• I unrhyw aelod o staff y brifysgol, megis Tiwtor Personol, darlithydd, goruchwyliwr Ymchwil Ôl-raddedig, neu staff yn Hwb.
• Trwy brosesau eraill, fel ceisiadau am lety neu geisiadau amgylchiadau esgusodol.

Nid oes angen diagnosis ffurfiol na thystiolaeth feddygol ar fyfyrwyr i gael gafael ar gymorth, er bod darparu tystiolaeth yn cael ei annog i helpu i deilwra'r cymorth yn effeithiol.

Mae addasiadau yn cael eu hystyried yn unigol, yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn cael eu barnu yn erbyn safonau'r DU. Mae'r ffactorau allweddol yn cynnwys:

• Anfantais: A yw'r myfyriwr dan anfantais gan ddulliau addysgu neu asesu cyfredol?
• Effeithiolrwydd: A fydd yr addasiad yn helpu i leihau'r anfantais honno?
• Ymarferoldeb: A yw’n ymarferol gweithredu’r addasiad?
• Uniondeb academaidd: A oes rhesymau addysgol dilys dros beidio â gwneud yr addasiad?
• Cost: A yw costau'n rhesymol, ac a oes cymorth ariannol ar gael?
• Iechyd a Diogelwch: A yw'r addasiad yn bodloni gofynion diogelwch?
• Dewisiadau amgen: A allai addasiad gwahanol gyflawni'r un canlyniad?

• Rhaid i bob staff addysgu weithredu'r addasiadau a restrir yn proforma’r myfyriwr.
• Rhaid i Gydlynwyr Modiwlau wirio pa fyfyrwyr sydd angen addasiadau a sicrhau bod yr holl staff addysgu ar y modiwl yn cael eu hysbysu. Mae'r wybodaeth hon ar gael drwy'r System Rheoli Anabledd Ar-lein y Gyfadran/Ysgol.
• I fyfyrwyr Ymchwil Ôl-raddedig, cyfrifoldeb y canlynol yw addasiadau i arholiadau viva voce:
• Goruchwylwyr Ymchwil Ôl-raddedig
• Arweinwyr Ymchwil Ôl-raddedig Cyfadrannau ac Ysgolion
• Staff gwasanaethau proffesiynol y Swyddfa Ymchwil Ôl-raddedig

Mae staff academaidd (a ddiffinnir fel Darlithydd, Uwch Ddarlithydd, Athro Cyswllt, Athro) yn gyfrifol am bennu a gweithredu addasiadau rhesymol cyffredin yn unol â'r Polisi ar Addasiad Rhesymol. Mae gan staff academaidd ddyletswydd i hysbysu Hwb am unrhyw addasiadau rhesymol fel y gellir cynnig rhagor o gymorth ac arweiniad i'r myfyriwr.

Mae'r canlynol yn ffactorau i'w hystyried wrth benderfynu a yw addasiad yn un rhesymol:

1. A fydd yr addasiad yn lliniaru'r anfantais a nodwyd? Os mai ychydig iawn o effaith fydd yr addasiad yn ei chael ar yr anfantais a nodwyd, mae'n annhebygol o fod yn rhesymol.

2. A yw'r addasiad yn ymarferol? A fydd yr addasiad yn effeithio'n niweidiol ar eich gallu i ddarparu'r gwasanaethau addysgol i fyfyrwyr eraill? Neu a oes goblygiadau o ran cost, amser, neu adnoddau sy'n afresymol?

3. A oes rhesymau addysgegol y gellir eu cyfiawnhau pam nad yw'r addasiad yn rhesymol?

4. A oes addasiadau amgen a fyddai'n cael yr un effaith â'r addasiad y gofynnwyd amdano neu effaith debyg? Os felly, efallai y bydd yn rhesymol rhoi'r addasiadau amgen hyn ar waith yn hytrach na'r addasiad y gofynnwyd amdano.

Sylwer: Pan nad yw addasiad y gofynnir amdano neu a gynigir yn rhesymol, nid yw'n ofynnol i'r Brifysgol, o dan y Ddeddf Cydraddoldeb, weithredu'r addasiad. Fodd bynnag, bydd achosion o'r fath yn brin a dylid eu huwchgyfeirio i'r Deon Addysg Cyswllt perthnasol i benderfynu arnynt.

Gall addasiadau rhesymol amrywio yn dibynnu ar ffurf y dysgu, yr addysgu neu'r asesu. Mae'r rhain yn cael eu pennu ar sail unigol, ond gall addasiadau nodweddiadol gynnwys:

• Darparu nodiadau a sleidiau darlith ymlaen llaw.
• Darparu adnoddau mewn fformatau amgen, e.e. print bras, ar gefndir lliw neu ar ffurf Braille.
• Papur arholiad mewn fformat amgen, e.e. Braille neu brint bras.
• Lleoliad hygyrch
• Defnyddio ystafell fach ar gyfer asesiadau
• Amser ychwanegol i orffen asesiadau
• Darllenydd, ysgrifennydd, neu dechnoleg gynorthwyol
• Mynediad at gyfrifiadur personol
• Ystyriaeth ar gyfer sillafu, gramadeg ac atalnodi
• Asesiad amgen
• Dewis amgen i waith grŵp/cyflwyniadau
• Llai o asesiadau
• Ystyriaethau presenoldeb
• Cymorth gan Ganolfan Drawsgrifio'r Brifysgol

(Nid yw’r rhestr hon yn un gynhwysfawr.)

Bydd rhestr o addasiadau rhesymol cyffredin ar gael i staff academaidd, ac mae Lles ac Anabledd ar gael yn Atodiad A o'r Polisi Addasiadau Rhesymol ar gyfer Dysgu ac Asesu - Prifysgol Abertawe.

Unwaith y bydd addasiad wedi'i wneud, dylech gofnodi hyn ar yr MSForm (RA Acknowledgement Form).

Bydd y ffurflen yn cael ei defnyddio i gofnodi'r addasiadau gyda Lles ac Anabledd ac eraill sydd angen gwybod bod angen gweithredu'r addasiadau rhesymol.

Anogir staff i wneud penderfyniadau lleol am addasiadau rhesymol lle bo hynny'n bosibl.

Ar gyfer myfyrwyr sydd ag anghenion cymhleth, efallai y bydd angen i Lles ac Anabledd asesu'r sefyllfa a gweithio gyda thimau eraill i roi addasiadau ar waith.

Os yw anghenion myfyriwr yn mynd y tu hwnt i'r addasiadau arferol, dylid ei annog yn gryf i gysylltu â Lles ac Anabledd am gymorth pellach.

O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, mae gan brifysgolion ddyletswydd gyfreithiol i gymryd camau cadarnhaol i gefnogi myfyrwyr anabl trwy addasiadau rhesymol.

Os yw myfyriwr dan anfantais ac nad yw addasiadau yn cael eu gwneud, mae’n bosibl bod y Brifysgol yn methu â bodloni ei rhwymedigaethau cyfreithiol - hyd yn oed os nad yw'r angen yn amlwg ar unwaith.

Pwynt allweddol: Os nad ydych chi’n siŵr, mae'n well gweithredu neu ofyn am gyngor na bod risg o ddiffyg gweithredu.

Dylent, mae'n bosibl y bydd cymorth ychwanegol ar gael.

Pan fo myfyriwr wedi datgelu ei anabledd i aelod academaidd o staff neu drwy Hwb, hysbysir Lles ac Anabledd er mwyn iddynt gysylltu â'r myfyriwr i gynnig unrhyw gymorth ychwanegol.

Unwaith y bydd addasiadau rhesymol wedi'u rhoi ar waith, byddant fel arfer yn berthnasol am hyd y rhaglen. Fodd bynnag, gellir adolygu addasiadau yng ngoleuni gwybodaeth newydd fel:

• Newid diagnosis a/neu symptomau;
• Diagnosis ychwanegol;
• Fformat gwaith cwrs/asesiad a gweithgareddau efallai nad oeddech chi'n gwybod amdanynt i ddechrau;
• Blwyddyn dramor/mewn diwydiant/lleoliad gwaith.

Nid yw'r rhestr yn gynhwysfawr.

Pan na all Cydlynydd y Modiwl/Cyfarwyddwr y Rhaglen, y myfyriwr a/neu Lles ac Anabledd gytuno ar gynllun cymorth, dylid uwchgyfeirio'r achos i'r Deon Addysg Cyswllt (neu ei enwebai) a fydd yn ystyried y wybodaeth ac yn penderfynu ar yr achos.

• Cysylltwch â'r myfyriwr mewn modd sensitif a gofynnwch a fyddai cael cefnogaeth neu addasiadau yn ddefnyddiol. Gallwch gyfeirio at yr hyn rydych chi sylwi arno yn hytrach na gofyn am gyflwr.
• Os yw'n ansicr neu'n amharod, gallwch barhau i roi addasiadau rhesymol ar waith. Defnyddiwch yr enghreifftiau yn Atodiad A o'r Polisi Addasiadau Rhesymol ar gyfer Dysgu ac Asesu.
• Nid oes angen diagnosis i weithredu. Os yw myfyriwr yn amlwg yn cael trafferth, ymddiriedwch yn eich barn a hysbyswch Lles ac Anabledd gan ddefnyddio'r ffurflen briodol drwy Hwb.
• Defnyddiwch eich hyfforddiant a gofynnwch am gyngor gan Lles ac Anabledd os oes angen.
• Cofiwch, efallai na fydd rhai myfyrwyr yn sylweddoli pa gymorth sydd ar gael nes ei fod yn cael ei esbonio.

Gall Atodiad A o'r Polisi Addasiadau Rhesymol ar gyfer Dysgu ac Asesu - Prifysgol Abertawe roi arweiniad i chi. Yn ogystal, efallai y gallwch gael cymorth pellach gan y Gwasanaethau Lles ac Anabledd.

Gall myfyrwyr roi gwybod am unrhyw effeithiau andwyol y mae eu hanabledd yn ei chael ar eu hastudiaethau neu eu hasesiadau pan nad oes unrhyw addasiadau ar waith eto neu pan nad ydynt yn ddigonol, neu am unrhyw reswm arall, gan ddefnyddio Polisi'r Brifysgol ar Amgylchiadau Esgusodol sy'n Effeithio ar Asesu.

O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, nid yw'n ofynnol i brifysgolion addasu safonau cymhwysedd dilys—mae'r rhain yn ofynion academaidd, meddygol neu glinigol a osodir gan gyrff proffesiynol allanol (PSRBs).

Fodd bynnag, nid yw'r dull a ddefnyddir i asesu a yw myfyriwr yn bodloni safon cymhwysedd fel arfer yn safon cymhwysedd ei hun. Mae dyfarniad yr Uchel Lys yn achos Bryste a chanllawiau EHRC ill dau yn cadarnhau bod yn rhaid ystyried dulliau asesu ar wahân ac y gellir eu haddasu yn aml.

Pwyntiau Allweddol:

• Rhaid i safonau cymhwysedd gael eu diffinio'n glir, bod yn berthnasol, a chael eu cymhwyso'n gyfartal.
• Dylid adolygu dulliau asesu i sicrhau nad ydynt yn rhoi myfyrwyr anabl o dan anfantais.
• Ni ddylid gwrthod ceisiadau am addasiadau heb archwilio dulliau asesu amgen.

Y cwestiynau allweddol ar gyfer penderfynu a yw rhan o asesiad yn safon cymhwysedd yw:

         a) Pa sgìl, cymhwysedd, lefel o wybodaeth neu allu sy'n cael ei fesur?

         b) Pa safonau sy'n cael eu cymhwyso i benderfynu a yw myfyriwr wedi cyrraedd           y lefel ofynnol o'r cymhwysedd neu'r gallu hwnnw?

         c) Pa rannau o'r asesiad yw'r dull a ddefnyddir i brofi gallu'r myfyriwr i fodloni'r           safonau yn (b).

Rhaid cytuno ar benderfyniad i wrthod cais am addasiadau rhesymol ar sail safonau cymhwysedd ar lefel y Gyfadran.  

Pan nad oes dewis arall yn lle'r dull o asesu cyflawniad safonau cymhwysedd, disgwylir bod rhaid cyfleu hyn yn glir i fyfyrwyr mewn deunyddiau cwrs perthnasol.